Oorsprong van "Iemand op de kast jagen"

Oorsprong van "Iemand op de kast jagen"

Waar komt de uitdrukking “Iemand op de kast jagen” eigenlijk vandaan? We weten allemaal dat wanneer je iemand “op de kast jaagt”, je hem of haar kwaad maakt. Dat gebeurt meestal met een plagerige opmerking, waarvan je van tevoren al weet dat het een gevoelige snaar raakt bij de ander. Daarnaast wordt de zegswijze ook gebruikt als advies, als in “je moet je niet zo (gemakkelijk) op de kast laten jagen”, oftewel: je moet niet zo snel ‘happen’ bij pesterig gedrag en je niet zo snel kwaad laten maken. Wanneer van een persoon wordt gezegd dat hij of zij “altijd meteen op de kast zit”, dan betekent dat dat die persoon snel driftig wordt.

Waar komt de uitdrukking “Iemand op de kast jagen” eigenlijk vandaan? We weten allemaal dat wanneer je iemand “op de kast jaagt”, je hem of haar kwaad maakt. Dat gebeurt meestal met een plagerige opmerking, waarvan je van tevoren al weet dat het een gevoelige snaar raakt bij de ander. Daarnaast wordt de zegswijze ook gebruikt als advies, als in “je moet je niet zo (gemakkelijk) op de kast laten jagen”, oftewel: je moet niet zo snel ‘happen’ bij pesterig gedrag en je niet zo snel kwaad laten maken. Wanneer van een persoon wordt gezegd dat hij of zij “altijd meteen op de kast zit”, dan betekent dat dat die persoon snel driftig wordt.

Over de oorsprong van deze zegswijze valt weinig met zekerheid te zeggen. In het Woordenboek der Nederlandsche Taal (afgekort: WNT) wordt de uitdrukking “Iemand op de kast brengen” (betekenis: “hem door plagen of sarren boos maken”) vermeldt. Ondanks dat het WNT helaas geen verdere toelichting geeft bij deze uitdrukking, vermeldt het wel dat de zegswijze voortkomt uit soldatentaal. “De kast” was bij soldaten vroeger de aanduiding voor de strafkamer. Als je in de strafkamer kon worden geplaatst dan kon je “in de kast draaien”. Echter, of “de kast” ook in de uitdrukking “Iemand op de kast jagen” refereert naar een strafkamer wordt nergens bevestigd.

Daarnaast vermeldt het Junior Spreekwoordenboek van Van Dale dat “Iemand op de kast jagen” een variant zou kunnen zijn van weer een andere uitdrukking, namelijk “De kat in de gordijnen jagen” of “Iemand de gordijnen in jagen”. Volgens Wikipedia ligt de oorsprong in de angst voor muizen. Wie namelijk schrikt van een muis die plotseling tevoorschijn schiet, zou zich dan (door zo’n klein beestje) letterlijk “op de kast laten jagen”. Helaas wordt op Wikipedia daarbij niet vermeld op welke bron deze uitleg gebaseerd is. Kortom: er zijn verschillende gezegdes met het werkwoord “jagen” die gaan over boos worden. Helaas blijft het onduidelijk waarom mensen zich dan soms ook “op de kast” laten jagen.